Klik hier voor twee weken toegang tot de beste structuur- en focusworkshops voor €5

Transgender personen steunen – met de juiste kennis doen we dat samen

Gelukkig is er steeds meer ruimte voor mensen om te zijn wie ze echt zijn, maar er is nog veel onbegrip en onwetendheid. Misschien ook wel bij jou, maar laten we dat dan erkennen. Ik neem je vandaag langs wat info heen.

Leestijd

Terminologie

Voor dit artikel gebruik ik verschillende bronnen want ik heb hier zelf ook nog in te leren. Des te fijn vind ik het om dit artikel te kunnen schrijven zodat ik mezelf op dit onderwerp ook onderwijs. De bronnen die ik gebruik zal ik onderaan het artikel plaatsen. Ik roep ook vooral op om, wanneer ik iets niet juist heb geformuleerd, mij daarop aan te spreken via een dm op Instagram ; @emmystudiomint. 

Ik vind het belangrijk om ook over deze onderwerpen te praten omdat er wellicht ook mensen zijn in jouw omgeving die profijt kunnen hebben van het feit dat jij weer wat extra kennis hebt vergaard. Je spreekt iemand er misschien juist door aan of je vermijd een confronterende zin. Zo help je elkaar en creëren we samen een meer open wereld, stapje voor stapje.

Belangrijk; geef vooral toe als je iets niet weet en probeer te kijken of je er wel achter kan komen zonder dat iemand daar de dupe van wordt.

Er zijn een aantal begrippen die goed zijn om te weten. 

Transgender
Dit omvat eigenlijk iedereen die zich niet persé identificeert of gedraagt als man of vrouw.

Transgender vrouw
Deze persoon identificeert zich als vrouw maar werd bij de geboorte aangezien voor jongen/man door (meestal) uiterlijke geslachtskenmerken en stond ook zo geregistreerd.

Transgender man
Deze persoon identificeert zich als man maar werd bij de geboorte aangezien voor meisje/vrouw door (meestal) uiterlijke geslachtskenmerken en stond ook zo geregistreerd.

Non-binaire personen
Mensen die zich niet als man maar ook niet als vrouw identificeren. Ze vallen buiten de binaire hokjes. Gender is een spectrum, je hoeft niet een ‘honk’ te kiezen.

Travestieten en crossdressers
Mensen die zich gedeeltelijk, af en toe of vaak kleden als iemand van het ‘andere geslacht’. Het verschilt per persoon hoe iemand zich identificeert. Let op; dit is doorgaans niet voor de show.

Drag queen / Drag kind / Drag
Iemand die zich gedeeltelijk, af en toe of vaak verkleed als iemand van het andere geslacht en dit doen als ‘show travestie’.

Cisgender
Als je je identificeert met het geslacht wat bij je geboorte werd genoteerd.

LHBTIQA+
Dit is een overkoepelende term die wat betreft romantische voorkeur, seksuele orientatie, gender of sekse anders zijn dan hetero of cisgender. De letters staan voor lesbisch, homoseksueel, biseksueel, transgender, intersekse, queer/questioning, aseksueel/aromantisch en de plus staat er voor iedereen die zich niet in voorgaande termen kan vinden.

Gender en Sekse
Sekse staat doorgaans voor de biologische factoren zoals hormonen en geslachtsorganen.
Gender is gebaseerd op sociale factoren.

Zij / Hij / Die

Het is soms lastig om te bepalen hoe je iemand aanspreekt. Als je twijfelt, kun je het natuurlijk vragen. Een manier waarop je het kan vragen is bijvoorbeeld door je eigen naam en voornaam te noemen. ‘Hoi, ik ben Emmy en ik gebruik de voornamen Zij en Haar. Hoe zit dat bij jou?’ Vraag het bij twijfel of gebruik geen voornaamwoorden als je het vervelend vindt. Ik heb ook wel eens creatief voornaamwoorden ontweken en dan gebruik ik vooral iemands naam. Bijvoorbeeld; ‘Nee, deze pen is van Heleen’ in plaats van ‘Nee, dit is haar pen’.

Zeg nooit Het. We hebben het over mensen, niet over dingen.

Ook als je een brief schrijft kun je het vermijden door gewoon voorletters of namen te gebruiken in plaats van een aanhef met meneer of mevrouw. In het Engels is er Mx bij gekomen, in Nederland kennen we zoiets eigenlijk nog niet.

Doorgaans hebben we het over hij, zij of hen. Transmannen zijn hij, transvrouwen zijn zij. Doorgaans geven transmannen en transvrouwen ook de voorkeur aan respectievelijk hem en haar omdat ze zich doorgaans identificeren als man of vrouw net als cisgender mensen.

Tip: Als je over vroeger praat, praat dan ook met de voornaamwoorden van nu.

Neutraal is ‘die/hen/hun’. Voorbeeld zinnen:
– ‘Robin stapt in hun auto. Hen rijdt naar de supermarkt toe.’
– ‘Daar loopt die, je wilde hen toch nog wat vragen?’

In een werkomgeving kun je inclusief gedrag vertonen door geen groepen aan te spreken met dames, heren, jongens, meiden maar bijvoorbeeld ; ‘Hey mensen, let even op’. Ook kun je iemand aanwijzen aan de hand van kleding in plaats van geslacht. Bijvoorbeeld niet ‘deze mevrouw vooraan’ maar ‘de persoon in het groene shirt’.

Te vermijden woorden en opmerkingen

Als je iemand kent waarvan je weet dat diegene niet in de binaire hokjes valt zijn er ook dingen die je beter niet kan zeggen. Het ligt er natuurlijk enorm aan wat jouw relatie is met iemand en ook is iedereen anders. Niet ieder mens vindt het zelfde prettig om wel of niet te horen.

Het is ook niet om iemand de mond te snoeren maar het is om iemand niet te kwetsen. Maar het gaat hier nou ook gewoon even niet om jou 😉

Het is om iemand op te bouwen in plaats van onderdeel van afbraak te zijn.
Het is om iemand zich minder eenzaam te laten voelen
Het is zodat je iemand het gevoel kan geven dat die/zij/hij er mag zijn. Precies zoals hij/zij/die is. 

– Gebruik nooit het woord ‘omgebouwd’. Een transpersoon is geen auto waar je aan sleutelt. Als iemands geslacht op sociaal en of fysiek vlak is verandert spreek je van een transitie.

– Dit wordt eigenlijk gevraagd aan alle mensen die LHBTIQA+ zijn en dit versteld me enorm. De vraag ‘hoe heb jij seks’ is geen vraag die je aan iemand stelt die je net hebt ontmoet. Nooit. Als we het hebben over iemand die in transitie is, laten we als voorbeeld een transgender man nemen, dan wil hij doorgaans behandeld worden als elke andere man. En aan je andere mannelijke (cisgender) collega vraag je dat toch ook niet?

– Probeer de naam die iemand had voor de transitie niet zomaar te gebruiken. Als iemand hier zelf over begint is het een ander verhaal, maar het is niet aan jou.

– Vraag liever ook niet om een foto van iemand van voor de transitie. Deze persoon doet namelijk erg veel moeite om zich juist los te maken daarvan.

– Een compliment is goed bedoeld, maar kan iemand wel het gevoel geven anders dan ‘normaal’ te zijn en dat wil je eigenlijk voorkomen. Vooral complimenten als ‘wat ben je goed gelukt’ kun je achterwege laten evenals, ‘ik kan het echt niet aan je zien’.
Een opmerking als ‘wat ben je dapper’, kan echt niet vervelend voor jou als uitspreker voelen maar kan iemand het gevoel geven dat ze iets hebben doorgedrukt terwijl het ‘enige’ is wat ze hebben gedaan is – zichzelf zijn -. Er zijn geen keuzes gemaakt, het wás al zo.

– Doe geen aannames over de seksuele oriëntatie van iemand, dat kan bij iedereen verschillen.

– Vraag niet naar iemands ‘echte’ naam. De naam die iemand jou geeft om mee aan te spreken, dat is de naam die écht is.

Onderstaande cijfers ondersteunen hoe belangrijk het is dat we onszelf hier meer over onderwijzen.

3,9% van de Nederlandse bevolking identificeert zich niet met het geslacht dat geregistreerd werd bij de geboorte
66%* van de transgender mensen heeft wel eens aan zelfmoord gedacht
66%* is eenzaam
21%* heeft ooit een zelfmoord poging gedaan
43%* kan moeilijk rondkomen

Ik zou zo graag willen dat we dit kunnen veranderen, ik hoop dat jij met mij mee wenst en anderen aanspreekt op verkeerde formulatie of opmerkingen. Zo kunnen we elke keer een stapje zetten.

*cijfers verschillen per onderzoek/regio/onderzoeksgroep/moment van opname


Emmy ter Horst

Een beetje prettig gestoord en geobsedeerd door sushi. Verder ben ik ook GEK op ander lekker eten en ook op iets te vaak op vakantie gaan. Ik hoop dat je mijn schrijfsels leuk vindt, mocht je me ook op Instagram willen volgen dan kan dat via @emmystudiomint :)