Je cyclus charten – hoe? waarom wel en waarom niet?

In dit artikel wil ik je wat vertellen over het charten van je cyclus. Ik vertel je hoe je dit kan gebruiken om zwanger te raken en hoe je dit kan gebruiken om een zwangerschap te voorkomen.

Leestijd

Het charten van je cyclus is eigenlijk het bijhouden van de signalen die je lichaam je geeft zodat je weet in welke fase van je cyclus je zit. Hierdoor kun je een ovulatie herkennen, en kun je hier actief iets mee doen of juist niet mee doen.

Een gedeelte van de mensen gebruikt deze methode, ook vaak wel de BBT methode (basal body temperature) genoemd, om inzicht te krijgen in hun cyclus, en daardoor hun kansen op zwangerschap te vergroten.
Een ander gedeelte gebruikt deze methode om zwangerschap te voorkomen, door hetzelfde inzicht te verkrijgen en hun vruchtbare periode te vermijden. Hier zitten echter wel heel veel ‘maars’ aan en die vertel ik je later.

Laat ik beginnen met het uitleggen van wat je precies bijhoudt en hoe. Eigenlijk is de grootste factor hierin je lichaamstemperatuur. Elke ochtend voordat je op staat neem je je temperatuur op en deze registreer je. Als je dit elke dag doet, onder een aantal voorwaarden (kom ik zo op terug) zul je zien dat vanaf dag 1 van je cyclus (eerste ongesteldheidsdag) je temperatuur vrij stabiel laag is. Na je ovulatie, zo’n 12 tot 24 uur, stijgt deze ‘basale lichaamstemperatuur’ onder invloed van progesteron. Hierdoor zie je aan de temperatuur grafiek wanneer je geovuleerd hebt.

Daarnaast kun je letten op andere symptomen, zoals bijvoorbeeld je afscheiding, je libido en eventuele pijntjes. Je afscheiding neemt in aanloop van je ovulatie namelijk toe, en deze krijgt een andere structuur. Zoals die van rauw eiwit eigenlijk en als je hem tussen je vingers neemt is hij rekbaar. Er vormt zich een draadje tussen duim en wijsvinger. De rest van de maand is dit niet mogelijk. Dit gecombineerd met een toenemend libido is een teken dat ovulatie nadert.

Er zijn nog meer symptomen die een ovulatie kunnen aangeven, zoals bijvoorbeeld je speeksel die je met een vergrootglas kunt bekijken en de stand, zachtheid en openheid van je baarmoedermond. Ik vind deze twee te ingewikkeld en heb me daar ook niet verder in verdiept.

Hier zie je op het plaatje een ‘voorbeeld’ cyclus. Nooit zal het bij iemand er zo perfect uitzien denk ik maar dit is een beetje de richtlijn. Hierbij zie je duidelijk dat het gele stipje de ovulatie dag is, en daarna is er een temperatuurstijging geweest.

Hier zie een voorbeeld van een cyclus van mij. Lang niet zo perfect, maar als je het zo in het overzicht ziet zie je wel een duidelijke stijging in temperatuur na de ovulatie. Grappig feitje, deze cyclus werd ik zwanger van Lovis. Ik heb vrij lange cyclussen (32 tot 35 dagen) en hier ben ik gestopt met het meten van temperatuur toen ik wist dat ik zwanger was. Aan het einde van het artikel vertel ik waarom dat beter is om te doen.

Dat opmeten van de temperatuur en dit registreren klinkt klinkt intens, en er zijn mensen die dit allemaal handmatig doen, maar ik heb daar een speciale thermometer voor die gekoppeld is met een app. Ik steek dat ding onder mijn tong, hij piept als hij klaar is en het staat allemaal automatisch in een grafiek in de app. Ik gebruik de app en thermometer van Femometer. Je hebt er een aantal in deze categorie, ik heb alleen ervaring met deze. Ook de andere symptomen kun je hierin registreren. In principe zou vaginaal of rectaal opmeten van de temperatuur accurater zijn, maar ik houd het echt bij oraal want anders vind ik het een te grote toestand elke ochtend.

Als je dit een paar maanden doet, kun je zien of je cyclus regelmatig is. Als je net stopt met de pil kunnen de eerste maanden ook nog heel wiebelig zijn in temperatuur, en moeilijker af te lezen. Als je hormonen gestabiliseerd zijn zal dit beter gaan.

De app analyseert ook zelf al je symptomen. Ik heb de gratis variant en dan kun je niet in je analyses, maar misschien zijn er wel systemen of andere apps die dat wel gratis doen. Bij Femometer kun je een abonnement nemen. Ik heb wel een abonnement gehad in het begin, en daardoor weet ik dat de app dus al je symptomen ook verzamelt en daar conclusies uit trekt. Hierdoor krijg je ook adviezen van de app door middel van pushmeldingen. Bijvoorbeeld; ‘doe een LH test’ (ovulatietest) of ‘ga vandaag seks hebben’ haha. Je registreert overigens ook wanneer je seks hebt en of dat onbeschermd of beschermd was. Hierdoor kun je later ook terug kijken, als de ovulatie is geweest en je temperatuur is gestegen, of je dit goed of fout hebt getimed.

In zo’n app zie je ook wanneer je weer ongesteld moet worden, en je ziet ook doormiddel van kleuren welke dagen wel veilig worden geacht om te seksen zonder kans op zwangerschap en welke niet. Nogmaals, je moet echt een paar maanden eerst je cyclus leren kennen en zo’n app moet je cyclus dus ook leren kennen, anders kun je zulke conclusies niet vertrouwen.

Wat heb je hier nou aan? Nou, als je weet wanneer je ongeveer zult ovuleren dan weet je ook wanneer je vruchtbare dagen zullen zijn (de 5 tot 1 dag ervoor) en wanneer je het beste seks kan hebben om zwanger te worden. Je kunt ook nog ovulatietesten gebruiken om elke maand van te voren je LH piek te detecteren, en zo nog beter je gemeenschap kunt timen. In principe is om de dag seks hebben in deze periode (ga wel door tot je een temperatuurstijging ziet) voldoende als je een normale vruchtbaarheid hebt. Elke dag gemeenschap zou de kansen af doen nemen in verband met de kwaliteit van het sperma. Nou goed, dit artikel ging over het charten dus daar ga ik het maar bij houden, anders trek ik een heel ander potje aan informatie erbij open haha.

Als je weet wat je vruchtbare dagen zullen zijn en je hebt een hele stabiele cyclus die je een aantal maanden hebt geregistreerd, kun je deze informatie ook gebruiken om deze dagen géén seks te hebben of een voorbehoedsmiddel te gebruiken. Hierdoor hoef je niet de gehele maand gebruik te maken van bijvoorbeeld condooms, en hoef je geen hormonale anti conceptie te gebruiken. Zoals ik al zei, er zijn hier wel erg veel ‘maars’. Er zijn namelijk een hoop randvoorwaarden en andere zaken die invloed kunnen hebben. Ik som ze even op.

  • Heb je een onregelmatige cyclus, met bijvoorbeeld de ene maand een ovulatie op dag 15 en de andere maand pas dag 20? Dan kun je er niet vanuit gaan dat je weet wanneer je zult gaan ovuleren. Je kunt deze methode wel gebruiken om te registreren wanneer je geovuleerd hebt, zodat je weet dat het daarna veilig is om onbeschermd seks te hebben. Ook weet je dan wanneer je eventueel een zwangerschapstest kan doen, want met een onregelmatige cyclus heb je niet een standaard dag waarop je weet waarop je overtijd bent.
  • Als je alcohol hebt gedronken kan je temperatuur afwijken en daarmee is de meting dan niet meer betrouwbaar. Hetzelfde geldt voor medicijnen en uiteraard ook drugs. (gebruik hier van registreer je ook in de app zodat je later terug kan kijken of een afwijkende temperatuur hiermee te maken had).
  • Je moet je temperatuur meten als je nog compleet je niet hebt verroerd en exact als je net wakker bent. Beweeg je teveel, ga je eerst knuffelen met je partner of sta je al eerst op dan kan je temperatuur al stijgen. Je moet echt die basale meting uitvoeren.
  • Idealiter meet je elke dag op hetzelfde tijdstip. Ik zet hiervoor een wekker die afgaat vóór ik echt op moet staan. Ik grijp half in mijn slaap die thermometer, meet de temperatuur op en val weer eventjes in slaap. Ook in het weekend. Dit vergt het ontwikkelen van een nieuwe gewoonte, maar anders is het niet accuraat genoeg.
  • Als je ziek bent wijkt je temperatuur ook af en heb je geen betrouwbare meting.
  • Als er iets gebeurt in je lichaam waardoor je cyclus van slag raakt, kun je een maand een afwijkende cyclus hebben ten opzichte van de andere maanden. Je kunt nog zo stabiel zijn, maar je kunt er nooit 100% van uit gaan dat je altijd ovuleert op dezelfde dag. Zo heb ik ooit mijn verstandskies laten trekken en daardoor verschoof mijn ovulatie naar dag 35! Dit soort dingen maakt dat je een grotere kans hebt op (ongewenste) zwangerschap als je blind van deze informatie uit gaat.
  • Het kan ook een grote mindfuck zijn. Als je al moeite hebt met het loslaten van het feit of je wel of niet zwanger bent geworden die specifieke cyclus, dan trek je op deze manier nog meer focus naar het onderwerp omdat je er elke dag mee bezig bent. Je kan ook panikeren omdat het lijkt of dat je cyclus niet goed werkt bijvoorbeeld, dat wil je niet.

Mocht je deze methode willen gebruiken om zwangerschap te voorkomen dan adviseer ik je om dat alleen te doen als je het niet mega erg zou vinden als je toch zwanger zou raken. Of om pas na het pinpointen van ovulatie, door het zien van een temperatuurstijging die meerdere dagen aanhoudt, gemeenschap te hebben zonder ander voorbehoedsmiddel. Eventueel ook de eerste paar dagen na je ongesteldheid, maar vergeet niet dat je vruchtbare periode al weer snel begint. Bij een cyclus van 28 dagen en een ovulatie op dag 14, beginnen je vruchtbare dagen al op dag 9. Als je vijf dagen ongesteld bent dan geeft dat echt maar een dag of 2 of 3 dat het echt veilig is.

Mocht je deze methode willen gebruiken om zwanger te raken dan adviseer ik om ook ovulatie testen te gebruiken of om bij een regelmatige cyclus om de dag seks te hebben in je vruchtbare periode en tot je ziet dat je temperatuur is gestegen. Zo weet je ook wanneer je een zwangerschapstest kan doen. Doe dit niet te vroeg, maar probeer te wachten tot 14 dagen na de ovulatie.

Ik adviseer ook om direct te stoppen met het opmeten van je temperatuur als je eenmaal een positieve zwangerschapstest in handen hebt. De app geeft namelijk aan dat een temperatuurdaling zou kunnen wijzen op een miskraam. Gezien er zoveel factoren zijn die ook een temperatuurdaling kunnen veroorzaken lijkt me dit jezelf opzetten voor paniek. Voorkomen kun je helaas toch niet, dus ik vind het persoonlijk geen goed idee om dan zo te focussen dat die temperatuur hoog moet blijven. Ik kijk er dan liever niet meer naar, en het bijhouden heeft dan ook geen functie als je al zwanger bent.

Ik hoop dat je dit interessant vond om te lezen!


Emmy Bovenhorst

Een beetje prettig gestoord, een gigantische dierenliefhebster, en geobsedeerd door sushi. Dat omschrijft mij goed! Verder ben ik GEK op lekker eten en iets te vaak op vakantie gaan. Ik hoop dat je mijn schrijfsels leuk vindt, mocht je me ook op Instagram willen volgen dan kan dat via @emmystudiomint