Ik wil dit verhaal nadrukkelijk vanuit mijn eigen ervaring vertellen, want ik ben geen expert.
In juni 2023 werd Novae geboren. Een cadeau waar we al enorm lang naar uitkeken. Omdat het voor ons een heel bewuste keuze was, hebben we ook veel tijd gehad om samen na te denken over het ouderschap. Je kunt je nooit volledig voorbereiden op wat ouderschap werkelijk inhoudt natuurlijk. De praktijk verrast, overweldigd en laat je gedachtes maar door razen.
Wat ik vooraf belangrijk vond, was gelijkwaardigheid in het ouderschap. Een gelijkwaardige tijdsinvestering en een gelijkwaardige rol. Geen primaire ouder, geen vanzelfsprekende hoofdverantwoordelijke, maar samen als team het ouderschap dragen.
Is dat gelukt? Ja, dat vind ik wel. Maar ik zeg dat ook met de wetenschap dat gelijkwaardigheid er niet uitziet als een perfecte verdeling. Het is een voortdurend bewegen en aanpassen. Er zit verschil in onze rollen en in onze tijdsverdeling en dat is eigenlijk ook heel logisch. Wat voor mij telt, is dat onze betrokkenheid even groot voelt. Dat we allebei verantwoordelijkheid dragen en dat we allebei evenveel haar ouder zijn.
Luuk en ik hadden al een bepaalde verdeling in het huishouden, die vrij natuurlijk is ontstaan. Misschien zelfs enigszins traditioneel, al was dat niet het doel. Ik kook vrijwel altijd, hij zorgt voor de tuin en het afval bijvoorbeeld. Lekker cliché.
Wat we wél heel bewust hebben besproken, was hoe we het ouderschap wilden starten. Wat ik veel om me heen zag, was dat de ouder met het langste verlof automatisch de primaire verzorger werd. Vaak uit praktische overwegingen, maar soms ook vanuit vanzelfsprekendheid. Maar die eerste maanden zetten een toon vind ik. Wat je daar samen opbouwt, neem je mee de toekomst in.
Het lastige ontstaat natuurlijk wanneer je partner er anders over denkt, of wanneer je partner het ouderschap anders ervaart. Luuk en ik hebben geluk daarin. We denken en voelen ons vaak hetzelfde over grote onderwerpen. Ik besef me dat dat niet vanzelfsprekend is, en dat het een groot verschil maakt. Eigenlijk begint die gelijkwaardigheid dan al bij de wens om gelijkwaardig te zijn, en niet bij de verdeling van taken.
Dat was voor ons een belangrijke reden om ervoor te zorgen dat Luuk zo lang mogelijk verlof opnam. Hij had de mogelijkheid om zes weken vrij te nemen. Dat is een voorrecht en ook een financiële afweging, omdat een deel van dat verlof maar voor 70% wordt betaald. Maar, dit gaf toch echt die gezamenlijke start. We leerden samen, zochten samen en maakten samen fouten. We ontwikkelden samen rituelen die nog steeds de basis vormen.
Tegelijkertijd is er een fysieke realiteit waar je niet omheen kunt. Ik droeg Novae en ik gaf zeven maanden borstvoeding. Dat bracht een lichamelijke verbondenheid met zich mee die Luuk niet op dezelfde manier kon ervaren. In die periode was ik simpelweg vaker nodig.
Maar, en daar hebben we denk ik gelijk een kern te pakken, gelijkwaardigheid zit niet in dezelfde handeling, het zit in dezelfde verantwoordelijkheid.
Luuk verschoonde haar vrijwel altijd voordat ik haar voedde, ook ’s nachts. En als ze daarna niet meteen weer in slaap viel, nam hij dat op zich. Niet omdat ik erom vroeg, maar omdat het vanzelfsprekend voor hem voelde om net zo goed voor haar te zorgen. We waren allebei moe en zoekende. Het was voor ons allebei nieuw en overweldigend.
Wat een hele belangrijke is, is dat we allebei ruimte kregen om onze eigen manier te ontwikkelen. Dat hij niet ‘hielp’, maar gewoon zorgde. Dat ik niet de manager was van zijn ouderschap, maar zijn partner.
Nogmaals dezelfde kern maar dan anders verwoord. we dragen allebei verantwoordelijkheid, ook als de invulling verschilt. Niet alles hoeft samen of hetzelfde, zolang het gewicht maar niet bij één persoon ligt.
Wat voor mij ook enorm bijdraagt aan dat gevoel van gelijkwaardigheid, is hoe onze werkweek is ingericht. We werken allebei vier dagen en hebben allebei één vaste dag per week alleen met Novae. Die dagen zijn van meer waarde dan we ons van te voren voorstelden denk ik. Niet alleen voor onze band met haar, maar ook voor ons vertrouwen als ouder. Je ontwikkelt je eigen ritme, je eigen oplossingen, je eigen vanzelfsprekendheid. Je hoeft elkaar niet te vragen hoe iets moet, omdat je het zelf hebt ervaren. Het zorgt er ook voor dat geen van ons de ‘assistent’ is van de ander. We zijn allebei volledig ouder, ook als we alleen zijn met haar.
Gelijkwaardig ouderschap betekent voor mij niet dat alles eerlijk verdeeld is in uren, maar dat geen van beiden de standaard ouder is. Dat we allebei weten hoe haar routines werken. Dat we allebei kunnen troosten, beslissen, zorgen en dragen. Als moeder hoor je denk ik toch vaker ‘mama doen’, maar dat vind ik ook logisch. Zij komt uit mijn lichaam, ze voelt als een stuk van mij. Ik denk dat je dat ook nooit ‘gelijkwaardig’ kan trekken hoe hard je ook wilt.
Wat dit ons geeft is dat we allebei de mentale ruimte hebben om niet alleen ouder te zijn, maar ook onszelf te blijven. Want hoe we het ouderschap hebben ingericht, werkt door in alles daarbuiten. In ons werk. In onze ambities. In hoe vrij we ons voelen om er te zijn, ook buiten onze rol als ouder. We hebben allebei de ruimte om ons werk serieus te nemen en om afwezig te kunnen zijn.
Ik denk dat gelijkwaardigheid niet ontstaat uit perfecte afspraken, maar uit intentie. En bovendien denk ik dat gelijkwaardigheid er voor iedereen anders uit mag zien. Er is geen vaste vorm, geen juiste verdeling, geen speciaal model. Als het maar voor beide goed voelt. Dat je beide ruimte voelt en beide ‘draagt’.
En misschien verandert het nog, zoals alles verandert binnen het ouderschap. Maar de basis blijft hetzelfde en dat is dat we dit samen doen. Niet perfect verdeeld, maar wel gelijkwaardig.