Voor ik mijn praktijk startte, vroeg ik weleens aan mensen waarom ze niet eens met een therapeut gingen praten. Vaak reageerden ze dan met ‘Zó erg is het nou ook weer niet.’ Dat maakte voor mij duidelijk dat de drempel lager moest – Iets wat ik met mijn Instagramaccount en mijn praktijk probeer uit te dragen. Maar het maakte ook duidelijk dat veel mensen niet zo’n beeld hebben bij relatietherapie of coaching. Want wanneer ga je nou? Heb je een coach nodig of een therapeut? Hoe vind je eigenlijk iemand? En betaalt de verzekering dat?
Vroeger dachten veel mensen dat je alleen naar een psycholoog ging als je “gek” was. Hoewel dat tegenwoordig anders is, moet je nog altijd een diagnose hebben om je behandeling vergoed te krijgen van een verzekeraar. ‘Gewoon even vastlopen in het leven’ is vaak niet voldoende. Tenzij je zelf betaalt, natuurlijk. Omdat er geen diagnoses bestaan voor relatieproblemen of vragen, zal hulp bij je relatie sowieso zelden vergoed worden. Je hoeft dus meestal ook niet langs de huisarts om een verwijsbrief te halen. Je kunt gewoon zelf contact opnemen met een coach of therapeut en je betaalt ook zelf de rekening.
Maar dat contact opnemen, dat is een dingetje. Uit onderzoek blijkt dat mensen gemiddeld zo’n 6 jaar wachten voor ze hulp zoeken bij een relatieprobleem. Het is nog niet “erg” genoeg, het zal vanzelf wel beter gaan, als we nou door deze periode heen zijn, wordt alles weer zoals het was, ik kan beter eerst aan mezelf werken, misschien stel ik me aan: zoveel mensen, zoveel redenen. Maar in die 6 jaar kan ontzettend veel verdriet, pijn en schade ontstaan die voorkomen had kunnen worden. En die niet altijd te herstellen is. Zonde!
Dus wanneer zet je de stap? Eigenlijk heel simpel: zodra je denkt dat een beetje hulp misschien fijn zou zijn. Je hoeft echt niet dagelijks slaande ruzie te hebben of op het punt te staan uit elkaar te gaan. Veel stellen willen elkaar weer vinden. Bijvoorbeeld na een moeilijke periode of gewoon, omdat ze elkaar door de jaren heen wat zijn kwijtgeraakt. Ze voelen afstand of voelen zich zelfs meer broer en zus dan partners. Sommige stellen botsen vaker dan ze zouden willen, hebben het gevoel elkaar niet zo goed meer te begrijpen of herhalen vaak dezelfde ruzies. Het kan ook zijn dat het op elk gebied goed gaat, behalve in de vakantie, als er familie op bezoek is of in de slaapkamer. Dan barst ineens de bom. Allemaal uitstekende redenen om hulp in te schakelen.
Je kunt, en mag, ook preventief hulp zoeken. Dat doen stellen vaak als er iets spannends te gebeuren staat. Samenwonen, trouwen of een kindje krijgen kan een goed moment zijn om eens wat onderhoud aan de relatie te plegen. Maar ook het verkennen van non-monogamie, een grote reis, een verhuizing of het samen starten van een bedrijf zijn redenen waarom mensen bij mij aankloppen. Dan kijken we naar de krachten in jullie relatie en hoe we die kunnen behouden en versterken. Heel verstandig, want daarmee voorkom je wellicht een groter probleem of zelfs een crisis.
Want crisis, dat is een derde situatie waarin mensen vaak hulp zoeken. Er is iets gebeurd of er dreigt iets te gebeuren. Iemand is bijvoorbeeld vreemdgegaan. Er is sprake geweest van geweld of dreiging daarmee. Er is een groot geheim uitgekomen, of iemand heeft gedreigd de relatie te beëindigen. Dit zijn de momenten waarop mensen vaak wel de stap naar een coach of therapeut durven te zetten. Vaak is de boodschap dan ook ‘of dit helpt, of de relatie is voorbij.’ Alleen al het gevoel dat er iemand gaat helpen kan dan al een enorme opluchting zijn.
Vaak denken mensen dat voor preventie bij een coach terecht kan, en dat je bij crisis een (systeem)therapeut nodig hebt. Dan kan, maar hoeft niet. Allereerst, geen van deze drie titels (coach, relatietherapeut of systeemtherapeut) is beschermd. Dat betekent dat iedereen morgen kan opstaan en besluiten zich zo te noemen. Of ze nu jaren ervaring en studie achter de rug hebben, of nog nooit eerder over relaties hebben nagedacht. Bij welke term je je prettig voelt is dus heel persoonlijk. Toen ik mijn praktijk begon voelde relatiecoach als de meest passende term. Inmiddels heb ik veel meer ervaring en volg ik de erkende opleiding tot systeemtherapeut, dus durf ik mezelf ook steeds vaker therapeut te noemen. Maar dat betekent niet dat mensen met ‘lichte klachten’ of preventieve vragen niet meer welkom zijn!
Met alle beschikbare opties kan het nogal lastig zijn te kiezen bij wie je om hulp gaat vragen. Wat een heerlijk excuus om het weer een paar maanden uit te stellen! Laat me je helpen. Stel jezelf de vraag wat voor jou belangrijk is. Wil je zeker weten dat iemand een degelijke opleiding heeft gevolgd? Kijk dan eens of ze lid zijn van een beroepsvereniging. Zo’n vereniging stelt vaak hoge opleidingseisen en vraagt ook dat leden zich continu bijscholen. Je hebt bijvoorbeeld het NOBCO voor coaches en de NVRG voor relatietherapeuten & systeemtherapeuten. Het staat je ook vrij om een coach of therapeut te vragen naar hun opleiding, visie op hun werk en werkwijze.
Uiteindelijk is de allerbelangrijkste factor of jullie je allebei veilig en prettig voelen bij de persoon die je uitkiest. Uit onderzoek blijkt dat vooral de relatie met de therapeut of coach belangrijk is voor het succes van jullie samenwerking. Dus al heeft iemand alle diploma’s van de wereld: als het na de kennismaking niet goed voelt, is dit niet de therapeut of coach voor jou. Vaak kun je vrijblijvend kennismaken. Maak daar gebruik van om te kijken of er een klik is. En maak het niet te groot voor jezelf. Namens mijn vakgenoten: je bent altijd welkom.
Dit was alweer mijn laatste blog in deze serie! Heb je iets geleerd? Vond je iets mooi? Of heb je ergens om gelachen? Laat het me weten op Instagram! Denk je na dit laatste blog ‘toch maar eens een kennismaking inplannen…’? Neem dan even een kijkje op mijn website.
Bedankt Minki, voor je vijf waardevolle artikelen uit deze serie. We hopen dat jullie als lezer hier ook van hebben genoten!