Klik hier voor twee weken toegang tot de beste structuur- en focusworkshops voor €5

Wat te doen als je overwhelmed raakt

Je kent het vast. Momenten dat alles je net even teveel wordt. Dat je een kleine kortsluiting krijgt in je hoofd, dat je het overzicht niet meer hebt, dat je nog zoveel moet doen en dat je geen idee hebt waar je moet beginnen. Ik noem dat altijd ‘overwhelmed‘, wat volgens mij het enige goede omschrijvende woord hiervoor is. Ik geef je tips hoe je met zo’n moment om kan gaan.

Leestijd

Hoe voelt het als je overwhelmed bent?

Je zou het ook overweldigd kunnen noemen, het Nederlandse woord voor overwhelmed, maar voor mij dekt dat de lading net niet helemaal. Als ik overwhelmed raak, is alles net eventjes teveel. Mis ik het overzicht. Heb ik het gevoel dat alles door mijn vingers glipt en dat ik de controle niet heb. Ik zie even niet meer wat er allemaal moet gebeuren en ik krijg een licht paniekgevoel. Ook in deze situatie kan je een fight or flight reactie hebben. Misschien krijg je op zo’n moment de neiging je kop in het zand te steken en weg te lopen voor je verantwoordelijkheden. Ik krijg in zo’n situatie juist extreem het gevoel dat ik het aan wil pakken. Ik móet er mee aan de slag, anders raak ik in paniek. Dan weet ik écht niet meer wat ik moet doen.

Ik heb daar een soort stappenplan voor en die wil ik graag met je delen, voor wanneer jij in zo’n situatie terecht komt.

Stap 1: voelen

Stap 1 is even voelen wat er aan de hand is. Bij mij komt zo’n overweldigd stressgevoel niet zo vaak voor, maar als het er is, dan mag het er ook best even zijn. Het gevoel wegduwen en laten verdwijnen kan niet, en als dat wel zou lukken, dan schiet je er nog niks mee op, want dat gevoel heb je niet voor niks. Ik laat het gevoel er dus eventjes zijn en ervaar wat ik precies voel. Meestal voelt het bij mij als een soort gierende onrust die door mijn hele lijf heengaat. Ik kan even niet helder denken en ik voel een lichte paniek. Er tegen vechten helpt niet, ik laat het maar even komen. Soms moet ik huilen, soms word ik boos. Prima.

Als je dit trouwens wel heel vaak hebt, is het misschien een goed idee om eens naar je werkdruk te kijken. Het is niet gezond om dit regelmatig te hebben, dat is een teken dat je iets structureel moet gaan veranderen.

Stap 2: ermee gaan zitten

De volgende stap is letterlijk met dit gevoel gaan zitten. Ik heb zelf soms ook een overwhelmed gevoel zonder al teveel reden, dan ben ik zelf in mijn hoofd onrustig en merk ik – als ik even goed naar mezelf kijk – dat ik alles groter maak in mijn hoofd. Dan helpt het om bijvoorbeeld even te gaan wandelen of mediteren en echt goed te kijken naar hoe groot dit probleem nu eigenlijk is. Zo was ik een tijdje geleden op Terschelling en toen kon ik mijn werk gewoon niet loslaten, ik bleef maar het gevoel houden dat ik blogs moest gaan schrijven, terwijl dat eigenlijk helemaal niet hoefde. Toen ben ik even gaan zitten en gaan bedenken waarom ik zo onrustig was: als ik terugkom heb ik genoeg tijd om te werken en blogs te schrijven, er is geen enkele reden om daar nu mee aan de slag te gaan. Ik pakte mijn planner erbij en maakte een planning voor als ik weer terug was en dat gaf me veel rust.

Maar wat ook kan, is dat ik overwhelmed raak doordat ik wel echt serieus veel moet doen en even niet meer weet waar ik moet beginnen. Ook dan ga ik er echt even voor zitten, pak ik mijn planning en takenlijsten erbij en ga ik even goed kijken waar dat overweldigde gevoel nu vandaan komt. Komt het doordat ik veel afspraken heb? Doordat ik veel taken heb? Doordat er dingen onduidelijk zijn of gewoon doordat ik teveel ingepland heb?

Het is dus eerst gewoon heel belangrijk om te ontdekken waar dat gevoel vandaan komt. Als je dat niet weet, kan je er ook niet mee aan de slag.

Stap 3: Wat kan weg?

Dan is het tijd om tot actie over te gaan. Het allereerste wat ik op zo’n moment doe is kritisch naar mijn planning kijken en mezelf afvragen: wat kan weg? Wat heb ik gepland wat helemaal niet hoeft? Wat kan ik verzetten, welke dingen kan ik gewoon laten voor wat ze zijn? Wat heeft prioriteit en wat kan wel op een ander moment? Dit is natuurlijk niet altijd makkelijk, want ik heb mijn planning met een reden gemaakt, maar ik zie altijd weer dat er echt wel dingen kunnen schuiven. Ik zeg dan ook echt tegen mezelf dat ik niet zo streng hoef te zijn. En dat het vaak geen probleem is om afspraken te verzetten (mits het natuurlijk geen hele belangrijke, urgente dingen zijn).

Er zijn ook vaak wel dingen die je aan een ander kan overlaten. Zo neem ik thuis altijd de verantwoordelijkheid voor de boodschappen en meestal ook voor het koken. Als het allemaal even teveel is, vraag ik of Willem dat deze week wil doen. En eventueel vraag ik of onze hulp een dagdeel extra komt. Die rust die dat geeft is heel welkom. Op werkvlak kan dat natuurlijk net zo.

Als het goed is, geeft deze stap al ruimte in je planning.

Stap 4: Overzicht creëren

Als ik al wat dingen uit mijn planning geschrapt heb, zorg ik voor meer overzicht. Ik ga met mijn planner aan de slag en ik kijk wat ik deze week (of vandaag) allemaal ‘moet’ doen. Vervolgens maak ik daar een plan bij. Dat kan gewoon zijn dat ik alles helder in mijn planner zet zodat ik precies weet wat ik wanneer moet doen. Op deze manier heb ik meteen overzicht en negen van de tien keer geeft dat al rust, omdat het dan meestal toch best meevalt. Ik heb het dan in mijn hoofd groter gemaakt dan het is.

Stap 5: Wat kan ik nu doen?

Wat ik vervolgens meestal doe is een plannetje maken voor NU. Ik vraag mezelf dan af: wat kan ik nú doen om dat overwhelmed gevoel aan te pakken? Mijn strategie is dan meestal: een takenlijst maken met allemaal kleine dingetjes die ik snel kan afronden. Dit zijn namelijk wel taken die zorgen voor stress (omdat het zoveel lijkt, het zijn allemaal losse taken), maar die ik in relatief korte tijd kan afhandelen. Als ik hier even twee uur voor ga zitten, heb ik meteen ruimte in mijn planner gemaakt en dan lijkt alles nog veel meer mee te vallen.

Maar het kan ook zijn dat je een heel overweldigd gevoel krijgt doordat je een hele volle inbox hebt. Dan kan het ook helpen om dat eerst aan te pakken. Of misschien is je kantoor of huis een troep en geeft dat veel onrust, dan is het een goed idee om daar eerst mee aan de slag te gaan.

Stap 6: Vooruit kijken

Meestal is de rust weer teruggekeerd na het nemen van deze stappen. Ik heb ruimte gecreëerd in mijn agenda, ik heb al veel taken weg kunnen werken en ik weet nu waar ik aan toe ben – en dat blijkt wel mee te vallen. Als het niet meevalt, dan is het de truc om er qua mindset wat luchtiger mee om te gaan. Dan probeer ik te denken: ‘Oké, dit is even pittig, maar ik kan het best. Aan de slag.’ Dat is niet altijd even makkelijk natuurlijk, maar meestal lukt het wel. En anders kan ik altijd nog denken: ook dit gaat weer voorbij.

Als het ergste lijkt te zijn opgelost, kijk ik even vooruit. Hoe zien mijn komende weken eruit? Overdonderd raken door je eigen agenda is echt een onprettig gevoel en dus zorg ik ervoor dat dit de komende tijd niet meer gebeurt. Moet ik aanpassingen doen in mijn planning? Moet ik wat schuiven of schrappen? Doordat ik zo goed plan komt dit gevoel van overwhelming niet zo vaak meer voor, maar als het wel gebeurd, dan weet ik in ieder geval wat ik kan doen.

Overkomt jou dit weleens? En hoe ga jij er vervolgens mee om?


Cynthia Schultz

Ik ben Cynthia Schultz en Cynthia.nl is mijn blog! Ik ben gek op eten, reizen, beauty, interieur, lezen, gadgets en daar blog ik over. Lees hier meer over mij.